Ses Kayıtları Mahkemede Delil Olarak Kullanılabilir mi?

Günümüzde ses kayıtları, özellikle tehdit, hakaret, şantaj, aile içi uyuşmazlıklar ve iş ilişkilerinden kaynaklanan ihtilaflarda, olayın ispatı amacıyla en sık başvurulan araçlardan biri hâline gelmiştir. Akıllı telefonların ve dijital kayıt teknolojilerinin yaygınlaşması, bireylerin karşılaştıkları hukuka aykırı durumları anlık olarak kayıt altına alabilmesini mümkün kılmıştır. Bu durum, uygulamada “Ses Kaydı Delil Olarak Kullanılabilir mi?” sorusunun sıkça gündeme gelmesine yol açmaktadır.

Ancak ses kaydı alınması, yalnızca bir delil elde etme meselesi değildir. Aynı zamanda özel hayatın gizliliği, haberleşmenin korunması ve kişisel verilerin güvenliği gibi anayasal temel haklarla doğrudan temas eder. Bu nedenle, delil elde etme ihtiyacı ile bireyin temel hak ve özgürlükleri arasında hassas bir denge kurulması gerekir. Aksi hâlde, ispat amacıyla yapılan bir kayıt, kişinin kendisi açısından cezai veya hukuki sorumluluk doğurabilir.

Türk hukukunda ses kayıtlarının değerlendirilmesi; başta Anayasa, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Türk Ceza Kanunu hükümleri olmak üzere, yerleşik Yargıtay içtihatları ışığında yapılmaktadır. Bu çerçevede, bir ses kaydının hukuki sonuç doğurabilmesi için yalnızca içeriği değil, hangi koşullarda, nasıl ve hangi amaçla elde edildiği de belirleyici rol oynar. Uygulamada, gizli veya izinsiz alınan kayıtların durumu da bu genel çerçeve içinde ayrıca değerlendirilir.

Ses Kaydı Delil Sayılır mı?

Ses Kaydı Delil Olarak Kullanılabilir mi? Uygulamada en çok sorulan soruların başında; “Ses kayıtları mahkemelerde delil olarak kullanılabilir mi?”, “Ses kayıtları davada delil olarak kullanılabilir mi?”, “Gizli ses kaydı delil sayılır mı?” ve “Delil için ses kaydı almak suç mu?” soruları gelmektedir.

Türk hukukunda Gizli/İzinsiz Alınan Ses, Görüntü ve Video Kayıtlarının Delil Değeri, kaydın içeriğinden ziyade hangi şartlarda ve hangi amaçla elde edildiğine göre belirlenir.

Bu kapsamda, bir ses kaydının Ses Kaydının Delil Niteliği taşıyabilmesi için, kişinin kendisine karşı işlenen veya işlenmesi muhakkak olan bir suçu başka şekilde ispat etme imkânının bulunmaması ve kaydın ani, zorunlu ve savunma amaçlı olarak alınmış olması gerekir.

Bu nedenle, her ses kaydı otomatik olarak hukuka uygun kabul edilmez. Delil için ses kaydı almak, kural olarak özel hayatın gizliliğini ihlal veya haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir.

Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre; kişinin kendisine yönelen bir tehdit, hakaret, şantaj veya benzeri bir hukuka aykırılığı ispatlayabilmesi için başka bir imkânı bulunmuyorsa, bu durumda alınan kayıtlar usulsüz ses kaydı olarak değerlendirilmez ve mahkemede delil olarak kullanılabilir. Dolayısıyla “usulsüz ses kaydı almak suç mu?” sorusunun cevabı, somut olayın özelliklerine göre değişir.

Türk hukukunda bu değerlendirme yapılırken Anayasa, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Türk Ceza Kanunu hükümleri birlikte ele alınmakta; özellikle Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve ilgili ceza dairelerinin kararları belirleyici olmaktadır.

Bu çerçevede, bir ses kaydının delil olup olmayacağı değerlendirilirken yalnızca “kayıt var mı?” sorusu değil; kaydın nasıl alındığı, neden alındığı ve başka delil imkânı olup olmadığı da dikkate alınır.

Delil Kavramı ve Ses Kayıtlarının Hukuki Niteliği

Hukuk yargılamasında bir uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi, tarafların iddia ve savunmalarını delillerle ispat edebilmesine bağlıdır. Bu noktada özellikle teknolojinin gelişmesiyle birlikte gündeme gelen ses kayıtları, hem ispat gücü hem de hukuka uygunluk açısından en çok tartışılan delil türlerinden biri hâline gelmiştir.

Delil Nedir?

Delil, bir davada ileri sürülen vakıaların doğruluğunu veya yanlışlığını ortaya koymaya yarayan her türlü bilgi, belge ve bulgudur. Türk hukuk sisteminde deliller; hakimin kanaatini oluşturmasına yardımcı olan araçlar olarak kabul edilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)’na göre deliller sınırlı sayıda sayılmamış olup; yazılı belgeler, tanık beyanları, bilirkişi raporları, keşif ve teknik kayıtlar gibi birçok unsur delil niteliği taşıyabilir. Ancak bir unsurun delil olarak dikkate alınabilmesi için hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması temel şarttır.

Ses Kayıtlarının “Belge / Delil” Olarak Konumu

Ses kayıtları, klasik anlamda yazılı belge niteliği taşımamakla birlikte, modern hukuk uygulamalarında teknik delil veya elektronik delil kapsamında değerlendirilir. Özellikle bir konuşmanın içeriğini birebir yansıtması sebebiyle, ispat gücü yüksek deliller arasında yer alabilir.

Ancak ses kaydının delil olarak kabul edilmesi; kaydın kim tarafından, hangi ortamda ve hangi amaçla alındığına doğrudan bağlıdır. Hukuk sisteminde ses kaydı, kendi başına otomatik olarak “geçerli delil” sayılmaz; elde ediliş biçimi belirleyici unsurdur.

Bu kriterler sağlanmadığı takdirde, ses kaydı hukuka aykırı delil olarak nitelendirilir ve yargılamada dikkate alınmaz.

Hukuka Uygunluk – Hukuka Aykırılık Ayrımı

Ses kayıtlarının hukuki niteliğinde en kritik ayrım, hukuka uygun elde edilen kayıtlar ile hukuka aykırı elde edilen kayıtlar arasındadır. Bu ayrım yalnızca delilin kabul edilip edilmemesini değil, aynı zamanda kaydı alan kişinin cezai sorumluluğunu da doğrudan etkiler.

Bununla birlikte, Yargıtay içtihatlarında istisnai olarak; kişinin kendisine karşı işlenen bir haksız fiili veya suçu başka türlü ispat etme imkânı bulunmaması hâlinde alınan ses kayıtlarının, belirli koşullar altında hukuka uygun kabul edilebileceği belirtilmektedir.

Hukuka Aykırı Delil Yasağı ve Ses Kayıtları

Yargılamanın adil ve hukuka uygun şekilde yürütülebilmesi için, yalnızca doğru sonuca ulaşmak değil, bu sonuca hukuka uygun yollarla ulaşmak da zorunludur. Bu nedenle Türk hukukunda, delil elde etme sürecine ilişkin en temel ilkelerden biri hukuka aykırı delil yasağıdır. Bu ilke, özellikle izinsiz veya gizli şekilde alınan ses kayıtları bakımından büyük önem taşır.

Hukuka Aykırı Delil Yasağının Kapsamı

Hukuka aykırı delil yasağı, delilin elde edilme sürecinde temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilmesi hâlinde, bu delilin yargılamada kullanılmasını engelleyen anayasal ve yasal bir ilkedir. Türk hukukunda bu yasak, hem Anayasa hem de usul kanunlarıyla açık şekilde güvence altına alınmıştır.

Anayasa’nın 38. maddesi uyarınca, kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez. Benzer şekilde, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu da hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerin yargılamada dikkate alınamayacağını açıkça düzenlemektedir.

Ses Kayıtlarının Hukuka Aykırı Delil Yasağı İçindeki Yeri

Ses kayıtları, doğası gereği özel hayatın gizliliği ve haberleşme özgürlüğü ile doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle, kişinin rızası olmaksızın veya hukuki bir yetkiye dayanmadan alınan ses kayıtları, çoğu durumda hukuka aykırı delil olarak değerlendirilir.

Özellikle taraflardan birinin konuşmaya katılmadığı hâllerde, üçüncü kişiler arasında geçen bir konuşmanın gizlice kayda alınması, hem ceza hukuku hem de usul hukuku bakımından ağır sonuçlar doğurabilir. Bu tür kayıtlar, kural olarak yargılamada hiçbir şekilde dikkate alınmaz.

Mutlak Ret mi, İstisna mı?

Hukuka aykırı delil yasağı, kural olarak mutlak nitelik taşır. Yani hukuka aykırı şekilde elde edilen bir delilin, sırf gerçeği ortaya koyduğu gerekçesiyle yargılamada kullanılmasına izin verilmez. Ancak uygulamada, özellikle ses kayıtları bakımından bu kuralın istisnai yorumlara konu olduğu görülmektedir.

Yargıtay kararlarında; kişinin kendisine yönelmiş bir tehdit, şantaj veya suç teşkil eden fiili başka hiçbir şekilde ispat etme imkânı bulunmaması hâlinde, yalnızca bu fiili belgelemek amacıyla alınan ses kayıtlarının, istisnai olarak hukuka uygun kabul edilebileceği ifade edilmektedir.

Ses Kaydının Hukuka Uygun Sayılabileceği Haller

Ses kayıtları kural olarak hukuka aykırı delil niteliği taşısa da, Türk hukukunda ve özellikle Yargıtay içtihatlarında, belirli koşulların birlikte gerçekleşmesi hâlinde bazı ses kayıtlarının hukuka uygun kabul edilebileceği istisnai olarak kabul edilmektedir. Bu değerlendirme, her somut olayın kendi koşulları çerçevesinde yapılır.

Kaydın Tarafı Olma Durumu

Ses kaydını alan kişinin, kayda konu olan konuşmanın bizzat tarafı olması, hukuka uygunluk değerlendirmesinde en önemli kriterlerden biridir. Kişinin kendi dahil olduğu bir konuşmayı kayda alması, üçüncü kişiler arasındaki konuşmaların gizlice kaydedilmesine kıyasla daha farklı değerlendirilir.

Yargıtay’a göre, kişinin kendisine yöneltilen tehdit, hakaret veya suç teşkil eden sözleri belgelemek amacıyla, tarafı olduğu konuşmayı kayda alması, mutlak bir hukuka aykırılık teşkil etmez. Ancak bu durum, tek başına yeterli olmayıp diğer koşullarla birlikte değerlendirilir.

Rıza Unsuru

Ses kaydının hukuka uygun kabul edilebilmesinin en açık yolu, kayda konu olan kişilerin açık veya örtülü rızasının bulunmasıdır. Rıza, kaydın alınmasından önce veya en geç kayıt sırasında mevcut olmalıdır.

Rızaya dayalı olarak alınan ses kayıtları, özel hayatın gizliliği veya haberleşmenin gizliliği ihlalini oluşturmaz. Bu nedenle, bu tür kayıtlar hem hukuka uygun delil niteliği taşır hem de kaydı alan kişi açısından cezai sorumluluk doğurmaz.

Ani Gelişen Durumlar

Uygulamada en çok tartışılan durumlardan biri, ani gelişen ve planlanmamış olaylar sırasında alınan ses kayıtlarıdır. Kişinin, kendisine yönelmiş ani bir tehdit, şantaj veya suç teşkil eden fiil karşısında, önceden planlama yapmaksızın ses kaydı alması hâlinde, bu durum hukuka uygunluk değerlendirmesinde lehine yorumlanabilir.

Yargıtay, özellikle ani gelişen olaylarda kişinin soğukkanlı şekilde başka bir delil elde etme imkânının bulunmamasını dikkate alarak, bu tür kayıtların zorunlu savunma refleksi kapsamında değerlendirilmesini mümkün görmektedir.

Zorunluluk ve Son Çare İlkesi

Ses kaydının hukuka uygun kabul edilebilmesi için en kritik kriterlerden biri, zorunluluk ve son çare (ultima ratio) ilkesidir. Buna göre, kişi ancak başka hiçbir şekilde delil elde etme imkânı bulunmaması hâlinde ses kaydına başvurmuş olmalıdır.

Eğer tanık, yazılı belge veya resmi başvuru gibi alternatif yollar mevcutken ses kaydı alınmışsa, bu kayıt çoğunlukla hukuka aykırı delil olarak değerlendirilir. Buna karşılık, ses kaydı son ve tek ispat aracı ise, istisnai olarak hukuka uygun kabul edilebilir.

Gizli ve İzinsiz Alınan Ses Kayıtlarının Değerlendirilmesi

Ses kayıtları bakımından uygulamada en çok tartışma yaratan konu, gizli ve izinsiz şekilde alınan kayıtların hukuki kaderidir. Her gizli kayıt hukuka aykırı mıdır, yoksa bazı durumlarda delil olarak kabul edilebilir mi? Bu sorunun cevabı, kayıt alma şekli ve olayın koşullarına göre değişkenlik gösterir.

Gizli Kayıt Nedir?

Gizli kayıt, konuşmaya katılan diğer kişi veya kişilerin kayıt alındığından haberdar olmaksızın yapılan ses kayıtlarını ifade eder. Burada belirleyici unsur, konuşmanın taraflarının kayıt konusunda bilgilendirilmemiş olmasıdır.

Gizli kayıt, her zaman üçüncü kişiler tarafından yapılan dinlemeleri kapsamaz. Kişinin bizzat tarafı olduğu bir konuşmayı, karşı tarafın bilgisi olmadan kayda alması da gizli kayıt olarak değerlendirilir.

İzinsiz Kayıt ile Otomatik Hukuka Aykırılık İlişkisi

Genel kural olarak, kişilerin açık rızası olmadan yapılan ses kayıtları, özel hayatın gizliliğini ihlal eder ve hukuka aykırı delil niteliği taşır. Bu nedenle izinsiz alınan ses kayıtları, kural olarak yargılamada delil olarak kullanılamaz.

Ancak Türk hukukunda “izinsiz” olma durumu, her zaman otomatik şekilde hukuka aykırılık sonucunu doğurmaz. Özellikle kayıt alan kişinin konuşmanın tarafı olması ve belirli zorunlu koşulların varlığı hâlinde, bu kayıtların istisnai olarak hukuka uygun kabul edilebildiği görülmektedir.

Yargıtay’ın Kabul Ettiği İstisnai Durumlar

Yargıtay içtihatlarında, gizli ve izinsiz alınan ses kayıtlarının çok sınırlı ve istisnai hâllerde hukuka uygun delil olarak kabul edilebileceği vurgulanmaktadır. Bu istisnalar, keyfi kayıt alma davranışlarını meşrulaştırmaz; yalnızca zorunlu hâlleri kapsar.

Bu koşulların birlikte gerçekleşmesi hâlinde, Yargıtay bazı kararlarında gizli ses kayıtlarını hukuka uygun delil olarak kabul etmiştir. Ancak bu değerlendirme, her olayda somut koşullara göre yapılır ve genişletici yorumdan özellikle kaçınılır.

Ceza Hukuku Açısından Ses Kaydı Almak

Ses kaydı alınması yalnızca delil hukuku bakımından değil, aynı zamanda ceza hukuku açısından da ciddi sonuçlar doğurabilecek bir eylemdir. Bir ses kaydının hukuk yargılamasında delil olarak kabul edilip edilmemesinden bağımsız olarak, kaydı alan kişi Türk Ceza Kanunu kapsamında suç işlemiş sayılabilir.

Bu nedenle ses kaydı meselesi değerlendirilirken yalnızca “delil olur mu?” sorusu değil, aynı zamanda “cezai sorumluluk doğar mı?” sorusu da mutlaka birlikte ele alınmalıdır.

TCK Kapsamında Suç Sayılan Haller

Türk Ceza Kanunu’nda, kişilerin haberleşme özgürlüğünü ve özel hayatını korumaya yönelik çeşitli suç tipleri düzenlenmiştir. Rıza olmaksızın ses kaydı alınması, olayın niteliğine göre bu suç tiplerinden birini oluşturabilir.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal (TCK m.132)

Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu, kişiler arasındaki telefon görüşmeleri, mesajlaşmalar veya elektronik iletişim araçlarıyla yapılan haberleşmelerin tarafların rızası olmadan dinlenmesi, kayda alınması veya ifşa edilmesi hâlinde gündeme gelir.

Bu suç tipinde belirleyici unsur, haberleşmenin iki veya daha fazla kişi arasında ve özel nitelikte olmasıdır. Telefon görüşmesinin gizlice kaydedilmesi, kural olarak TCK m.132 kapsamında suç teşkil eder.

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK m.134)

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu, kişilerin özel yaşam alanına ilişkin seslerin veya görüntülerin rızaya aykırı şekilde kayda alınması hâlinde söz konusu olur.

Bu kapsamda; özel bir mekânda yapılan konuşmaların, gizli alanlara yerleştirilen cihazlar aracılığıyla kaydedilmesi veya ifşa edilmesi TCK m.134 kapsamında değerlendirilir.

Kişiler Arasındaki Konuşmaların Kayda Alınması (TCK m.133)

TCK m.133, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların tarafların rızası olmaksızın dinlenmesi veya kayda alınmasını suç olarak düzenlemiştir.

Bu suç tipi bakımından önemli nokta, konuşmanın aleni olmaması ve kayıt alan kişinin konuşmaya taraf olup olmamasıdır. Konuşmaya taraf olmayan bir kişinin gizlice kayıt alması, suçun tipik hâlini oluşturur.

Ses Kayıtlarının Yargılamaya Göre Kullanımı

Ses kayıtlarının hukuki değeri, hangi yargılama türünde ileri sürüldüğüne göre önemli ölçüde farklılık gösterir. Ceza yargılaması, hukuk yargılaması ve özellikle aile hukuku uyuşmazlıklarında, ses kayıtlarının kabulü ve değerlendirilmesi birbirinden ayrı ilke ve ölçütlere tabidir.

Bu nedenle bir ses kaydının “her davada aynı sonucu doğuracağı” yönündeki yaklaşım doğru değildir. Her yargılama türü bakımından ispat standardı ve hukuka uygunluk eşiği ayrı ayrı ele alınmalıdır.

Ceza Yargılamasında Ses Kayıtları

Ceza yargılamasında temel ilke, hukuka aykırı elde edilen delillerin mutlak surette reddedilmesidir. Anayasa’nın 38. maddesi ve Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca, hukuka aykırı deliller hükme esas alınamaz.

Bu çerçevede, rıza olmaksızın veya gizli şekilde alınan ses kayıtları kural olarak ceza yargılamasında kullanılamaz. Ancak Yargıtay uygulamasında, kişinin kendisine yönelen ani ve ağır bir suç teşkil eden fiili başka türlü ispat etme imkânının bulunmaması hâlinde, konuşmaya taraf olarak aldığı kayıtların istisnai şekilde değerlendirilebildiği görülmektedir.

Hukuk Yargılamasında Ses Kayıtları

Hukuk yargılamasında da hukuka aykırı delil yasağı geçerli olmakla birlikte, ceza yargılamasına kıyasla daha esnek bir değerlendirme alanı bulunmaktadır. HMK m.189 uyarınca, hukuka aykırı elde edilen deliller kural olarak dikkate alınmaz.

Buna rağmen, Yargıtay içtihatlarında; kişinin haklarını koruyabilmesi için başka hiçbir ispat imkânının bulunmadığı hâllerde ve ölçülülük ilkesine uygun şekilde elde edilen ses kayıtlarının, hukuk yargılamasında değerlendirilebildiği örnekler mevcuttur.

Boşanma ve Aile Hukuku Uyuşmazlıkları

Ses kayıtlarının en sık gündeme geldiği alanlardan biri boşanma ve aile hukuku davalarıdır. Aldatma, psikolojik şiddet, tehdit veya hakaret gibi iddiaların ispatında ses kayıtları sıklıkla delil olarak ileri sürülmektedir.

Yargıtay uygulamasında; eşin kendisine yönelen sürekli veya ani gelişen hukuka aykırı davranışları başka şekilde ispat edememesi hâlinde, konuşmaya taraf olarak aldığı ses kayıtlarının hukuka uygun kabul edilebildiği görülmektedir. Ancak bu kabul, her olayda otomatik değildir ve somut olayın özelliklerine bağlıdır.

İspat Gücü ve Hâkimin Takdir Yetkisi

Ses kayıtlarının yargılamadaki etkisi yalnızca hukuka uygunlukla sınırlı değildir. Kayıtların gerçekliği, bütünlüğü, bağlamı ve güvenilirliği de hâkim tarafından değerlendirilir.

Hâkim, ses kaydını tek başına kesin delil olarak kabul etmek zorunda değildir; diğer delillerle birlikte değerlendirerek serbest takdir yetkisi kapsamında karar verir. Gerekli görüldüğünde bilirkişi incelemesi ile kaydın montaj, kesinti veya manipülasyon içerip içermediği de araştırılabilir.

Uygulamada En Sık Karşılaşılan Senaryolar

Ses kayıtlarıyla ilgili hukuki tartışmalar, teorik çerçevenin ötesinde uygulamada tekrar eden belirli senaryolar etrafında yoğunlaşmaktadır. Özellikle kişilerin günlük yaşamda karşılaştığı uyuşmazlıklar, Yargıtay kararlarıyla şekillenen somut örnekler üzerinden değerlendirilmelidir.

Aşağıda yer verilen başlıklar, gerek ceza gerek hukuk yargılamasında en sık karşılaşılan ve en çok aranan ses kaydı senaryolarını kapsamaktadır.

Kişinin Kendi Konuşmasını Kaydetmesi

Uygulamada en çok karşılaşılan durum, kişinin bizzat tarafı olduğu bir konuşmayı karşı tarafın bilgisi olmaksızın kayda almasıdır. Bu hâlde kayıt, üçüncü kişiler arasındaki konuşmaların gizlice kaydedilmesinden farklı olarak değerlendirilir.

Yargıtay içtihatlarında; kişinin kendisine yönelen hukuka aykırı bir fiili veya suçu başka türlü ispat etme imkânının bulunmaması hâlinde, konuşmaya taraf olarak aldığı kayıtların istisnai şekilde hukuka uygun kabul edilebileceği belirtilmektedir. Ancak bu kabul, her durumda otomatik değildir.

Tehdit ve Hakaretin İspatı

Tehdit ve hakaret suçları, çoğu zaman anlık ve sözlü olarak işlendiğinden, ispatı en zor suç tipleri arasında yer alır. Bu nedenle mağdurlar, yaşanan fiili kayıt altına alma yoluna sıklıkla başvurmaktadır.

Yargıtay uygulamasında; kişinin ani gelişen bir tehdit veya hakarete maruz kalması ve bu fiili başka şekilde ispat edememesi hâlinde, konuşmaya taraf olarak aldığı ses kaydının hukuka uygun delil olarak kabul edilebildiği kararlar bulunmaktadır.

Eşler Arasındaki Konuşmalar

Eşler arasında geçen konuşmaların kayda alınması, özellikle boşanma davaları ve aile hukuku uyuşmazlıklarında sıkça gündeme gelmektedir. Bu tür kayıtlar, aldatma, psikolojik şiddet, tehdit veya hakaret iddialarının ispatında ileri sürülmektedir.

Yargıtay, eşin kendisine yönelen hukuka aykırı davranışları başka şekilde ispat edememesi hâlinde, konuşmaya taraf olarak aldığı kayıtları bazı durumlarda hukuka uygun kabul edebilmektedir. Ancak aile birliği içindeki özel hayatın gizliliği her olayda ayrıca değerlendirilir.

Telefon ve Dijital Ortam Kayıtları

Telefon görüşmeleri, görüntülü aramalar, sesli mesajlar ve dijital uygulamalar üzerinden yapılan konuşmalar da ses kaydı delili kapsamında değerlendirilir. Bu tür kayıtlar, haberleşmenin gizliliği ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.

Kişinin tarafı olduğu bir telefon görüşmesini kaydetmesi, yukarıda belirtilen zorunluluk ve son çare ilkeleri çerçevesinde istisnai olarak hukuka uygun kabul edilebilirken; üçüncü kişilerin görüşmelerinin kayda alınması kural olarak hukuka aykırıdır ve cezai sorumluluk doğurabilir.

Ses Kaydının Delil Sayılması ile İlgili Yargıtay Kararları

Snippet Odaklı Giriş:
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, kişinin kendisine karşı işlenmekte olan bir suçla ilgili olarak, başka şekilde delil elde etme imkânının bulunmadığı ani ve zorunlu hâllerde aldığı ses kayıtları hukuka uygun kabul edilebilmekte ve ceza ile hukuk yargılamalarında delil olarak değerlendirilebilmektedir.

Yanlış Bilinenler ve Riskli Varsayımlar

Ses kayıtları konusunda uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, kulaktan dolma bilgilerle hareket edilmesi ve hukuki değerlendirmelerin yüzeysel varsayımlara dayandırılmasıdır. Özellikle sosyal medya ve internet ortamında dolaşan bazı genellemeler, kişileri farkında olmadan ciddi cezai ve hukuki risklerle karşı karşıya bırakabilmektedir.

Aşağıda, uygulamada en sık karşılaşılan yanlış inanışlar ve bu inanışların neden hatalı olduğu hukuki çerçevede ele alınmaktadır.

“Tarafsam Serbesttir” Yanılgısı

Toplumda yaygın olan yanlış kabullerden biri, kişinin konuşmanın tarafı olması hâlinde her koşulda ses kaydı alabileceği düşüncesidir. Oysa Türk hukukunda konuşmaya taraf olmak, tek başına hukuka uygunluk sağlamaz.

Yargıtay uygulamasında, konuşmaya taraf olan kişinin kayıt alabilmesi için; ani gelişen bir durumun varlığı, ispat zorunluluğu ve başka delil elde etme imkânının bulunmaması gibi ek şartlar birlikte aranır. Bu şartlar yoksa, taraf olunmasına rağmen kayıt hukuka aykırı kabul edilebilir.

“Delil Varsa Suç Olmaz” Düşüncesi

Bir diğer yaygın yanılgı, elde edilen ses kaydının güçlü bir delil niteliği taşıması hâlinde, kayıt alma fiilinin suç oluşturmayacağı düşüncesidir. Bu yaklaşım, hukuk sisteminde karşılığı olmayan son derece riskli bir varsayımdır.

Hukuka aykırı şekilde elde edilen bir ses kaydı, yargılamada dikkate alınmasa dahi; kaydı alan kişi açısından özel hayatın gizliliğini ihlal veya haberleşmenin gizliliğini ihlal suçları gündeme gelebilir. Delilin varlığı, fiilin hukuka aykırılığını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Sosyal Medyada Dolaşan Hatalı Bilgiler

“Savcılar bunu kabul ediyor”, “Yargıtay izin veriyor”, “Avukatlar böyle söylüyor” gibi genellemelerle paylaşılan sosyal medya içerikleri, çoğu zaman somut olaydan kopuk ve eksik bilgiler içermektedir.

Oysa ses kayıtlarının hukuki değerlendirmesi; olayın gerçekleşme şekline, tarafların konumuna, kaydın alınma zamanına ve amacına göre değişir. Bir olayda hukuka uygun kabul edilen kayıt, benzer görünen başka bir olayda tamamen hukuka aykırı sayılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular